Europejski rynek produktów wyprodukowanych z wykorzystaniem alg i wodorostów ma wzrosnąć dziesięciokrotnie w ciągu najbliższych lat, a pionierzy jak duński hodowca Mads Hecter z Kerteminde Seafarm już przygotowują się na nadchodzący boom biznesowy. Koalicja Seaweed for Europe szacuje, że europejskie zapotrzebowanie na algi może wzrosnąć z około 270 tysięcy ton w 2019 roku do 8 milionów ton w 2030 roku o wartości 9 miliardów euro.
Mads Hecter, właściciel Kerteminde Seafarm z siedzibą w Danii, rozpoczął działalność w 2018 roku z obszarem uprawowym o powierzchni 19 hektarów w zatoce Kerteminde na wschodnim wybrzeżu wyspy Fionii. „Kiedy zaczynałem, byłem jednym z pierwszych hodowców w Danii. Teraz rośnie zainteresowanie regeneracyjną uprawą morską i powstało więcej firm zajmujących się hodowlą wodorostów”, mówi Hecter.
Branża jest wciąż w początkowej fazie rozwoju, a części łańcucha wartości nadal brakuje – na przykład odpowiednich instalacji w Danii do suszenia wodorostów. Kolejnym krytycznym brakiem jest brak zakładów, które mogłyby przetwarzać surowiec na wysokowartościowe kompozycje dla żywności, pasz, kosmetyków i materiałów bio.
Uprawa na morzu jest niewątpliwie korzystna i prosta. Nie wymaga słodkiej wody ani nawozów, produkt końcowy jest bogaty w składniki odżywcze i smaczny, a dodatkowo może być wykorzystywany do innych celów niż żywność, między innymi do chemikaliów i przemysłu farmaceutycznego. Ponadto uprawa jest korzystna dla środowiska morskiego, ponieważ zmniejsza zakwaszenie poprzez usuwanie dwutlenku węgla z wody i redukuje eutrofizację poprzez pobieranie składników odżywczych.
Firma Kerteminde Seafarm uczestniczy w projekcie WIN@sea finansowanym przez Unię Europejską w ramach funduszu innowacyjnego Horizon Europe, we współpracy z Uniwersytetem w Aarhus i firmą energetyczną Vattenfall. Celem jest testowanie i rozwój metod uprawy wodorostów i małży na linach na obszarze farm wiatrowych.
Istnieje kilka wyraźnych korzyści z przeniesienia uprawy na głębsze wody. „W płytkich wodach przybrzeżnych składniki odżywcze pochodzą głównie z lądu. Zimą deszcz wypłukuje te składniki odżywcze do morza, co sprzyja wzrostowi wodorostów przy wybrzeżu. Ale z czasem te składniki odżywcze się wyczerpują i wiosną, gdy opady maleją, a nasłonecznienie wzrasta, poziomy składników odżywczych są niskie”, wyjaśnia Hecter.
Dalej na morzu, na przykład w pobliżu duńskiej farmy wiatrowej Vesterhav należącego do Vattenfall, znajduje się więcej naturalnych składników odżywczych w wodzie, co oznacza, że poziomy są tam bardziej stabilne, szczególnie wiosną. „To oznacza, że możemy przedłużyć okres uprawy o jeden do dwóch miesięcy. Kolejną zaletą jest to, że możemy skorzystać z serwisantów Vattenfall zatrudnionych w projekcie farmy wiatrowej. Kiedy odwiedzają turbiny w celach serwisowych, mogą jednocześnie sprawdzić nasze linie uprawowe”, dodaje Hecter.
Latem i jesienią 2025 roku hodowla wodorostów znalazła się w centrum uwagi dzięki wielkiej kampanii Vattenfall promującej korzyści z łączenia energetyki wiatrowej i uprawy wodorostów. Kampania, prowadzona przez ikonicznego aktora Samuela L. Jacksona, może zwiększyć potrzebną uwagę na możliwości, które mogłyby powstać, gdyby więcej morskich farm wiatrowych wzdłuż europejskich wybrzeży było również wykorzystywanych do hodowoli wodorostów.
Wodorosty i algi mają szerokie zastosowanie: od żywności, kosmetyków i hydrokoloidów, przez biostymulatory, pasze dla zwierząt i nutraceutyki, po bioplastiki, leki, biopaliwa i akwakulturę. Oprócz tworzenia dziesiątków tysięcy miejsc pracy, uprawa alg i wodorostów przyczyniłaby się również do usunięcia dużych ilości fosforu i azotu z europejskich mórz każdego roku, zmniejszenia emisji dwutlenku węgla do 5,4 miliona ton rocznie i zmniejszenia presji na lądową produkcję żywności.
Rozwój uprawy wodorostów w połączeniu z morską energetyką wiatrową reprezentuje innowacyjne podejście do zrównoważonego wykorzystania zasobów morskich, które może znacząco przyczynić się do osiągnięcia celów klimatycznych i wsparcia transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze morskim.
Źródło: Vattenfall, własne
