Sejmowa Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych (ESK) przeprowadzi 7 października pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1746). Projekt, który trafi pod obrady w sali im. Wiesława Chrzanowskiego, uzasadni Minister Klimatu i Środowiska. Dokument wprowadza kompleksowe zmiany mające usprawnić realizację projektów offshore wind w Polsce i poprawić warunki inwestycyjne.
Z projektowanych zapisów wynika, że kluczową zmianą jest wprowadzenie mechanizmu warunkowej prekwalifikacji do aukcji. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki będzie mógł wydawać wstępne zaświadczenie o dopuszczeniu do aukcji podmiotom, które nie uzyskały jeszcze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla morskiej farmy wiatrowej. Zaświadczenie będzie ważne przez 12 miesięcy od wydania, jednak nie dłużej niż okres ważności wstępnych warunków przyłączenia. Inwestor będzie musiał dostarczyć brakującą decyzję środowiskową przed przeprowadzeniem aukcji. Prezes URE w ciągu 14 dni od uzupełnienia dokumentów dokona ponownej oceny formalnej i wyda ostateczne zaświadczenie lub odmówi jego wydania.
Tunel waloryzacyjny dla stabilizacji wsparcia
Projekt wprowadza tak zwany tunel waloryzacyjny dla mechanizmu wsparcia. W przypadku gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych przekroczy wartość średniookresowego celu inflacyjnego określonego przez Radę Polityki Pieniężnej, waloryzacja od roku następującego po rozstrzygnięciu aukcji będzie dokonywana maksymalnie do poziomu tego celu. Rozwiązanie ma zapewnić długofalową przewidywalność przepływów pieniężnych dla morskich farm wiatrowych oraz mitygować ryzyko wystąpienia nieuzasadnionego wsparcia dla inwestora.
Wykorzystanie obszarów z pierwszej fazy
Ustawa umożliwia efektywne wykorzystanie zasobów mocowych z obszarów, na których zlokalizowane są projekty z pierwszej fazy systemu wsparcia. Niektóre z tych projektów nie wykorzystują w pełni potencjału obszaru. Dlatego możliwe będzie ulokowanie w ramach drugiej fazy drugiej morskiej farmy wiatrowej na tym samym obszarze, pod warunkiem że jej moc nie przekroczy różnicy między maksymalną mocą wynikającą z pozwolenia na wykorzystanie obszaru morskiego a mocą farmy z pierwszej fazy. Wprowadzono jednak ograniczenie – sumaryczna moc projektów z obszarów pierwszej fazy, która może otrzymać wsparcie w aukcji, nie przekroczy 200 MW.
Dwie farmy na jednym obszarze
Inwestorzy będą mogli złożyć dwie oddzielne oferty aukcyjne dla dwóch morskich farm wiatrowych zlokalizowanych na tym samym obszarze, pod warunkiem posiadania osobnego wyprowadzenia mocy. Sumaryczna moc obu farm nie może przekraczać maksymalnej mocy wynikającej z pozwolenia. Dodatkowo moc mniejszej farmy nie może być niższa niż 25 proc, maksymalnej mocy. Farmy mogą wykorzystywać tę samą stację elektroenergetyczną zlokalizowaną na morzu, ale nie mogą wygrać w tej samej aukcji.
Sprzedaż energii w okresie testów
Przed uzyskaniem koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej, w okresie 12 miesięcy od uzyskania tymczasowego pozwolenia na użytkowanie, wytwórca będzie miał prawo sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w morskiej farmie wiatrowej na rynkach dnia następnego, dnia bieżącego oraz bilansującym. Energia ta nie będzie objęta prawem do pokrycia ujemnego salda. Rozwiązanie odpowiada na praktyki stosowane w Danii, Niemczech, Holandii i Wielkiej Brytanii, gdzie morskie farmy wiatrowe mają możliwość sprzedaży energii na wszystkich dostępnych rynkach od momentu pierwszego wygenerowanego wolumenu energii.
Współdzielenie infrastruktury wyprowadzenia mocy
Projekt umożliwia wykorzystywanie przez więcej niż jedną morską farmę wiatrową wspólnej stacji elektroenergetycznej lub zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy. Warunkiem jest zainstalowanie układów pomiarowo-rozliczeniowych umożliwiających precyzyjne określenie, która farma produkuje ile energii. Przepisy regulują także możliwość przebiegu sieci średniego lub wysokiego napięcia łączącej turbiny z współdzieloną stacją przez obszar innej farmy. Rozwiązanie ma zapewnić efektywne wykorzystanie zasobów technicznych przy zachowaniu przejrzystych zasad rozliczeń.
Mikroprzesunięcia fundamentów bez dodatkowych procedur
Zmiana rozmieszczenia morskich turbin wiatrowych lub stacji elektroenergetycznych w ramach lokalizacji określonej w pozwoleniu, powodująca przesunięcie środka okręgu opisanego na obrysie fundamentu o nie więcej niż 50 metrów, nie będzie stanowiła istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu. Taka zmiana nie będzie wymagała uzyskania zgody, a jedynie pisemnego zgłoszenia dyrektorowi właściwego urzędu morskiego w terminie siedmiu dni od jej dokonania. Przesunięcia większe niż 50 metrów będą podlegały dotychczasowym procedurom.
Strefy bezpieczeństwa wokół turbin
Dyrektor właściwego urzędu morskiego będzie ustanawiał w drodze zarządzenia strefy bezpieczeństwa wokół każdej morskiej turbiny wiatrowej oraz stacji elektroenergetycznej zlokalizowanej na morzu. Strefa będzie sięgać nie mniej niż 150 metrów i nie dalej niż 500 metrów od każdego punktu ich zewnętrznej krawędzi. Obowiązywać będzie zakaz wchodzenia i przebywania statków w strefie bezpieczeństwa, z wyjątkiem określonych sytuacji, takich jak układanie lub naprawa kabli, świadczenie usług na rzecz instalacji, ratowanie życia lub mienia, zła pogoda czy niebezpieczeństwo dla statku.
Turbiny wiatrowe jako urządzenia, nie budowle
Projekt doprecyza definicję budowli w prawie budowlanym przez wykreślenie z niej innych, poza fundamentami i elementami przejściowymi, części morskich turbin wiatrowych. Pozwoli to na jednoznaczną klasyfikację morskich turbin jako urządzeń. Budowlami pozostaną jedynie fundamenty, elementy przejściowe oraz części budowlane stacji elektroenergetycznych zlokalizowanych na morzu. Zmiana ma zapobiec problemom związanym z montażem turbin, które mogłyby wynikać z konieczności dostosowania procesów produkcyjnych wyłącznie do polskich wymogów.
Kompleksowa nowelizacja ustawy offshore wind stanowi odpowiedź na bariery hamujące rozwój morskiej energetyki wiatrowej w Polsce. Złożone i czasochłonne procedury administracyjne, długość procesów inwestycyjnych oraz niepewność regulacyjna zniechęcały inwestorów do angażowania się w projekty na polskim Bałtyku. Proponowane rozwiązania mają skrócić czas realizacji inwestycji, poprawić konkurencyjność aukcji oraz zapewnić długoterminową stabilność dla rozwoju sektora. Morska energetyka wiatrowa stanowi fundament polskiej transformacji energetycznej – do 2030 roku Polska planuje osiągnąć moc zainstalowaną na poziomie około 6 GW z farm morskich, co pozwoli zasilić miliony gospodarstw domowych czystą energią i znacząco zredukować emisję dwutlenku węgla.
