Sekretariat Generalny Rady Unii Europejskiej przedstawił 16 września 2025 roku konkluzje dotyczące raportu Komisji Europejskiej o wdrażaniu unijnych strategii makroregionalnych. Dokument stanowi wytyczne dla zaktualizowanego planu działania Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego (ang. EU Strategy for the Baltic Sea Region), który ma zostać opublikowany wiosną 2026 roku.
Raport i konkluzje stanowią część trwającego procesu ewaluacji unijnych strategii makroregionalnych. Dwuletni raport i konkluzje Rady mają na celu kierowanie pracą Komisji Europejskiej w ramach jej roli w strategii. Poprzez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisja zapewnia strategiczną koordynację i doradztwo dla Grupy Koordynatorów Krajowych w zakresie zarządzania i rozwoju strategii.
Raport i dokument roboczy służb Komisji dotyczące wdrażania unijnych strategii makroregionalnych zostały przedstawione przez Komisję 13 maja 2025 roku. Ostateczna wersja konkluzji została przyjęta 16 września 2025 roku.
Wzmocnienie przywództwa politycznego i współpracy
Rada uznaje wartościową rolę strategii w zwiększaniu współpracy, zaufania, gotowości i odporności oraz zachęca kraje uczestniczące do wzmocnienia swojego przywództwa politycznego i odpowiedzialności za strategie. Rada potwierdza znaczenie wyposażenia realizatorów strategii w jasne mandaty i wizję, która umieszcza ich pracę w szerszym kontekście politycznym krajów uczestniczących i Unii Europejskiej.
Rada zachęca do konkretnych działań ułatwiających aktywne zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego, społeczności lokalnych, młodzieży, środowisk akademickich i biznesu we wdrażanie strategii. Aby utrzymać znaczenie strategii, Rada zachęca do dostosowania planów działania tam, gdzie jest to właściwe.
Nacisk na megatransformacje w Europie
Rada uznaje wkład strategii w dostosowywanie działań do specyficznych potrzeb i priorytetów uczestniczących regionów oraz rolę strategii w wypełnianiu luki między działaniami lokalnymi i regionalnymi a europejskimi priorytetami politycznymi. Jak podkreślono w raporcie Komisji, Rada uznaje rolę strategii w przyspieszaniu zielonej transformacji.
Jednocześnie Rada zachęca strategie do położenia większego nacisku na konkurencyjność europejskiej gospodarki, sprawiedliwą transformację energetyczną, odporność i bezpieczeństwo oraz transformację demograficzną, przy jednoczesnym zapewnieniu dobrej jakości życia ludzi w Europie.
Integracja z programami spójności i finansowaniem UE
Możliwości zapewniane przez osadzenie strategii zarówno w odpowiednich programach polityki spójności, jak i programach zarządzanych bezpośrednio przez Komisję są stopniowo wykorzystywane, umożliwiając finansowanie i realizację priorytetów strategii. Rada wzywa same strategie, organy zarządzające odpowiednimi programami polityki spójności oraz Komisję do kontynuowania ułatwiania tego procesu przez cały okres finansowania.
Chociaż Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego nie ma krajów kandydujących do UE jako członków, strategia odgrywa aktywną rolę w rozwijaniu współpracy z Ukrainą od początku brutalnej wojny agresywnej Rosji przeciwko Ukrainie. Rada podkreśla możliwość, jaką strategie oferują krajom kandydującym do pracy na równych zasadach z państwami członkowskimi UE, przyspieszając tym samym proces rozumienia i dostosowywania krajowego prawodawstwa do dorobku prawnego UE, budowania zdolności administracyjnych w zakresie różnych polityk UE oraz wspierania procesu rozszerzenia.
Aktualizacja planu działania Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego planowana na wiosną 2026 roku będzie uwzględniać wytyczne zawarte w konkluzjach Rady, ze szczególnym naciskiem na wzmocnienie konkurencyjności gospodarczej, bezpieczeństwa energetycznego i odporności regionu. Strategia makroregionalna dla Bałtyku stanowi platformę transnarodowej współpracy umożliwiającą koordynację działań w zakresie transformacji energetycznej, ochrony środowiska morskiego oraz rozwoju gospodarczego, co jest szczególnie istotne w kontekście geopolitycznych wyzwań regionu i realizacji europejskich celów klimatycznych.
