Rada Ministrów pracuje nad projektem rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projekt opracowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma usprawnić proces repoweringu, czyli modernizacji istniejących elektrowni wiatrowych przez zastępowanie starszych turbin nowocześniejszymi, bardziej wydajnymi instalacjami. Za przygotowanie dokumentu odpowiadają Mikołaj Dorożała, podsekretarz stanu i główny konserwator przyrody w MKiŚ, oraz Piotr Otawski, generalny dyrektor ochrony środowiska.
Obecnie brak jest przepisów umożliwiających sprawne przeprowadzenie repoweringu. Projektowane zmiany mają stworzyć preferencyjne warunki dla inwestycji polegających na rozbudowie, przebudowie lub montażu instalacji wiatrowych, które obecnie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i zlokalizowane są poza formami ochrony przyrody.
Projekt przewiduje, że inwestycje związane z repoweringiem będą zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Zwiększenie mocy może wynieść maksymalnie 30 procent. Nie może dojść do zwiększenia liczby turbin oraz ich relokacji o więcej niż 250 metrów od obecnej lokalizacji. Łączna moc instalacji po modernizacji nie może przekroczyć 100 MW – jest to próg, powyżej którego inwestycje kwalifikują się jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Mniejsza liczba turbin o większej wydajności
Rozwiązanie ma kluczowe znaczenie dla rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce, szczególnie w kontekście zbliżającego się demontażu pierwszych turbin wiatrowych zainstalowanych około 2005 roku. Współczynnik wykorzystania mocy pierwszych turbin wynosił 20-26 proc., a nowoczesne turbiny osiągają 35 proc., co stanowi wzrost o 15 punktów procentowych. Nowe turbiny zapewnią większą stabilność produkcji energii, działając przy niższych prędkościach wiatru.
Repowering nie zwiększy liczby elektrowni wiatrowych, wręcz przeciwnie. W większości przypadków liczba elektrowni wiatrowych ulegnie zmniejszeniu. Starsze elektrownie zlokalizowane na danym obszarze zostaną zastąpione mniejszą liczbą nowych, ale technologicznie bardziej zaawansowanych elektrowni wiatrowych o większej wydajności.
Redukcja emisji hałasu dzięki nowym technologiom
Nowsza turbina wiatrowa nie musi być wyznacznikiem wzrostu emisji hałasu. Obecnie produkowane turbiny wiatrowe mają techniczną możliwość realnego obniżania emisji dźwięku podczas swojej pracy. Nowsze turbiny posiadają systemy znaczącego wyciszenia pracy wirnika, które mogą zredukować hałas u źródła nawet o 6 decybeli. Instalowanie nowych aerodynamicznych łopat wraz z zastosowaniem nowych technologii, na przykład instalowanie nakładek na krawędziach łopat, istotnie niweluje hałas aerodynamiczny turbiny.
Zastąpienie starszych turbin wiatrowych turbinami bardziej zaawansowanymi technologicznie w zakresie redukcji hałasu powinno być zjawiskiem korzystnym. Kolejną zaletą z punktu widzenia społeczności lokalnych będzie sam trend polegający na zmniejszeniu liczby turbin wiatrowych na danym obszarze. Dzięki temu możliwe będzie obniżenie emisji hałasu na danym terenie poprzez usunięcie skumulowanego źródła hałasu.
Odciążenie administracji i harmonogram wdrożenia
Wprowadzenie tych rozwiązań przyczyni się do zmniejszenia liczby postępowań administracyjnych prowadzonych przez regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, co usprawni proces inwestycyjny i ograniczy obciążenie administracyjne. Projekt rozporządzenia ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w czwartym kwartale 2025 roku.
