Energetyka wiatrowa odgrywa jedną z ważnym ról w transformacji energetycznej. Polska wyznaczyła sobie znaczące ambicje w zakresie rozwoju morskich farm wiatrowych o łącznej mocy 18 GW do 2040 r. Pytamy minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska o plany względem sektora offshore wind w Polsce. – Zależy nam na sprawnym i szybkim rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej wraz z całym lokalnym łańcuchem dostaw materiałów i usług, mając na uwadze także poszanowanie dla wykorzystania polskich obszarów morskich do innych celów, takich jak ochrona przyrody, rybołówstwo, transport, czy obronność i bezpieczeństwo państwa – wyjaśnia Hennig-Kloska w rozmowie z redakcją portalu OffshoreWindPoland.pl.
OffshoreWindPoland.pl.: Co będzie dla MKiŚ priorytetem w zakresie energetyki wiatrowej?
Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska: W naszych działaniach będziemy dążyć do sprawiedliwej, partycypacyjnej, nastawionej na unowocześnienie i innowacje oraz pobudzającej rozwój gospodarczy, efektywność i konkurencyjność transformacji energetycznej. Trudna sytuacja geopolityczna skutkująca potrzebą pilnego uniezależniania się od dostaw paliw i surowców energetycznych pochodzących z Rosji, zmiany klimatyczne oraz potrzeba zapewnienia czystej, taniej i stabilnej energii motywują do przyśpieszenia transformacji energetycznej Polski, w której energetyka wiatrowa musi odgrywać kluczową rolę.
W naszych planach jest m.in. nowelizacja ustawy wiatrakowej, która z jednej strony pozwoli zwiększyć potencjał tej gałęzi energetyki, a z drugiej utrzyma kluczową rolę lokalnych społeczności w procesie decyzyjnym oraz otoczy odpowiednią ochroną obszary cenne przyrodniczo. Projekt procedowany będzie ścieżką rządową, która zagwarantuje pełną transparentność oraz możliwość wypowiedzi najbardziej zainteresowanym, czyli organom gmin, lokalnym społecznościom oraz przedstawicielom branży. Wypracowanie konsensusu w powyższym zakresie będzie warunkiem koniecznym do przyjęcia nowelizacji ustawy wiatrakowej. Nie zapominamy przy tym o morskiej energetyce wiatrowej. Potencjał energetyczny polskich obszarów morskich jest jednym z największych w regionie. Jestem przekonana, że rozwój morskiej energetyki wiatrowej w ciągu najbliższych dziesięcioleci całkowicie zmieni miks energetyczny w Polsce, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo dostaw energii.
Jakie kierunki działań przewiduje MKiŚ w zakresie rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Polsce?
Nasze działania będziemy opierać na trzech filarach: sprawiedliwej transformacji, zeroemisyjnym systemie energetycznym oraz dobrej jakości powietrza. Zależy nam na sprawnym i szybkim rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej wraz z całym lokalnym łańcuchem dostaw materiałów i usług, mając na uwadze także poszanowanie dla wykorzystania polskich obszarów morskich do innych celów, takich jak ochrona przyrody, rybołówstwo, transport, czy obronność i bezpieczeństwo państwa.
Należy podkreślić, że zeroemisyjny system energetyczny to jednak kierunek długoterminowy, możliwy do osiągnięcia nie tylko poprzez wdrożenie morskiej energetyki wiatrowej, ale też innych źródeł odnawialnej energii, w tym energetyki jądrowej.
Globalny i europejski rynek boryka się z problemem drożejących surowców, inflacji, rosnącej konkurencji (m.in. w dostępie do zdolności produkcyjnych komponentów). To wszystko przekłada się na wyższe koszty projektów. W jaki sposób można zwiększyć bezpieczeństwo finansowe realizacji projektów?
Nie ulega wątpliwości, że wydarzenia ostatnich lat zakłóciły wypracowywane dotąd relacje biznesowo-handlowe. Pandemia koronawirusa doprowadziła do zerwania wielu łańcuchów dostaw, przez co wstrzymany został import surowców i innych istotnych komponentów. Następnie rozpoczęła się inwazja Rosji na Ukrainę zakłócając przy tym bezpieczeństwo energetyczne Europy. Wydarzenia te spotęgowały destabilizację europejskiego, w tym polskiego rynku, gdzie wzrost kosztów produktów i usług, długi czas oczekiwania na surowce oraz komponenty czy niedotrzymywanie umów były jeszcze bardziej odczuwalne przez inwestorów.
Istotny wpływ na bezpieczeństwo finansowania inwestycji w Polsce będą mieć środki z Krajowego Planu Odbudowy. Morskie farmy wiatrowe zostały ujęte w ramach Komponentu B „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności”. Kluczowym elementem rozwoju morskiej energetyki wiatrowej jest zapewnienie dostępu do portów morskich dostosowanych do przeładunku i serwisowania elementów niezbędnych do budowy elektrowni wiatrowych na morzu. Takich terminali w pobliżu lokalizacji planowanych morskich farm wiatrowych nie ma. Dlatego w Krajowym Planie Odbudowy zostały wskazane inwestycje pn. „Budowa infrastruktury terminalowej offshore” obejmujące: budowę terminalu instalacyjnego oraz przebudowę portów serwisowych na Środkowym Wybrzeżu oraz dostępu do nich od strony morza (w tym falochronów). Realizacja tych inwestycji będzie warunkiem dla powstania impulsu rozwojowego dla gospodarki i osiągnięcia dużego udziału polskich firm w dostawach komponentów i materiałów na rzecz morskiej energetyki wiatrowej, a także świadczeniu usług na jej rzecz. Dlatego liczymy, że środki te jak najszybciej zostaną uwolnione i będziemy mogli je przeznaczyć na realizację wspomnianych projektów.
Jak wesprzeć wskaźnik local content w projektach morskich farm wiatrowych?
Zbudowanie lokalnego, silnego i odpornego przemysłu i usług, tak by zapewnić ciągłość inwestycji i poprawić ekonomikę przyszłych projektów OZE, to dla nowego rządu kluczowe zadanie. Polski przemysł ma ogromny potencjał, aby stać się głównym graczem w globalnym łańcuchu dostaw dla morskiej energetyki wiatrowej.
Istotną rolę we wzmocnieniu local content może mieć zaproponowane przez Komisję Europejską rozporządzenie w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu produkcji produktów technologii neutralnych emisyjnie (tzw. Net Zero Industry Act – NZIA). Akt ten zakłada zwiększenie skali produkcji w obrębie zielonych technologii w Unii Europejskiej i zapewnienie odpowiedniego przygotowania państw Unii do przejścia na czystą energię. Obecnie w aukcjach OZE uwzględnia się wyłącznie kryterium ceny, co prowadzi do składania przez inwestorów ofert na najniższej granicy opłacalności. Natomiast projekt rozporządzenia daje możliwość wprowadzenia dodatkowych, pozacenowych kryteriów. Oznacza to uwzględnianie podczas przeprowadzanych aukcji wartości społecznych, gospodarczych i środowiskowych, jaką oferuje europejski przemysł czystej energii. Może to zachęcać przedsiębiorstwa do innowacyjnych rozwiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju i ochrony różnorodności biologicznej czy bezpieczeństwa, a efekcie zwiększyć europejski, a w tym polski, local content.
Dziękujemy
