Globalna transformacja energetyczna napędza dynamiczny rozwój morskiej energetyki wiatrowej. Według raportu „Global Offshore Wind Report: Decarbonization Goals Buoy Offshore Wind„, opracowanego przez firmę Orrick, do 2028 roku moc instalacji offshore na całym świecie wzrośnie o 138 GW, co oznacza 28-procentowy wzrost w ciągu pięciu lat (2023-2028). Roczne przyrosty nowych mocy mają potroić się względem poziomu z 2023 roku, osiągając poziom 37 GW rocznie.
W raporcie eksperci analizują trendy i wydarzenia w ponad 30 krajach, w których rozwijana jest morska energetyka wiatrowa. Ekspansja jest wynikiem rosnących zobowiązań państw do dekarbonizacji oraz innowacji w technologii magazynowania energii i łańcuchach dostaw. Jednak jak zauważają eksperci, mimo silnego trendu wzrostowego sektor stoi przed szeregiem wyzwań. Inflacja, ograniczenia w łańcuchach dostaw i wzrost kosztów kapitału mogą spowolnić tempo realizacji nowych projektów. Szczególnie niepewna sytuacja panuje w USA, gdzie zmiany w polityce federalnej mogą wpłynąć na opóźnienia inwestycji offshore.
Polska chce wykorzystać potencjał Bałtyku
Pod lupę został wzięty rynek offshore wind w Polsce. Zdaniem autorów raportu, Polska dostrzega potencjał morskiej energetyki wiatrowej jako kluczowego elementu transformacji energetycznej. Polityka Energetyczna Polski do 2040 roku (PEP2040) zakłada, że do 2030 roku nad Bałtykiem powstanie 5,9 GW mocy, a do 2040 roku kolejnych 12 GW. Szacunki wskazują, że polska wyłączna strefa ekonomiczna w Bałtyku ma potencjał na aż 33 GW, co daje przestrzeń do dalszego rozwoju sektora w przyszłości.
Pierwsza faza wsparcia dla projektów offshore została już podzielona w ramach kontraktów różnicowych (CfD). Dotychczas 7 projektów o łącznej mocy 5,9 GW otrzymało wsparcie, a wiodącą inwestycją jest Baltic Power (1,2 GW) – projekt realizowany przez Grupę Orlen i Northland Power, który jako pierwszy uzyskał finansowanie w wysokości 4,4 miliarda euro i wszedł w fazę budowy. Inne projekty – Baltica 2 (1,5 GW) realizowany przez PGE i Ørsted oraz MFW Bałtyk 2 (720 MW) rozwijany przez Polenergię i Equinor, znajdują się na etapie finalizacji modeli finansowych – wskazano w raporcie. Przypomnijmy, że na początku 2025 r. inwestorzy Baltica 2 podjęli już FID dla inwestycji.
Kolejne projekty w drodze
Druga faza wsparcia dla polskich farm wiatrowych obejmie 12 GW nowych mocy, a pierwsze aukcje CfD zaplanowano na 2025 rok. W kolejnych latach przewidziano dalsze aukcje, a ich harmonogram obejmuje lata 2027, 2029 i 2031, z możliwością dodatkowej aukcji w 2032 roku. W najnowszej rundzie licencyjnej prawa do użytkowania dna morskiego otrzymały m.in. Orlen (5 lokalizacji) oraz PGE (5 lokalizacji, w tym trzy we współpracy z Tauronem, Eneą i Ørsted).
Jak przytaczają autorzy raportu, Polski rząd wprowadził również zróżnicowane limity cenowe w zależności od warunków geograficznych (odległość od brzegu – przyp.red.) poszczególnych obszarów morskich. Przykładowo, dla lokalizacji położonych najdalej od brzegu cena maksymalna wynosi 512,32 PLN/MWh, co ma uwzględnić wyższe koszty infrastrukturalne.
Wyzwania i przyszłość sektora offshore w Polsce
Mimo dynamicznego rozwoju sektora offshore w Polsce, wyzwania związane z finansowaniem, regulacjami i dostępnością technologii pozostają istotne. Szacuje się, że budowa 1 GW mocy wymaga nakładów rzędu 3–5 miliardów euro, co stanowi ogromne wyzwanie dla polskich spółek energetycznych. Dlatego coraz większą rolę odgrywać mogą inwestorzy zagraniczni i fundusze infrastrukturalne, które chcą wejść na polski rynek.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) utworzono Fundusz Morskiej Energetyki Wiatrowej o budżecie 5 miliardów euro, który ma wspierać finansowanie projektów o mocy co najmniej 300 MW. Jednak termin pozyskania tych środków jest dość krótki – do 31 sierpnia 2026 roku, co może ograniczyć ich dostępność dla projektów drugiej fazy.
Polska na fali wzrostu
Sektor morskiej energetyki wiatrowej w Polsce rozwija się w dynamicznym tempie, a cel 5,9 GW do 2030 roku wydaje się realny. Jak podkreślają autorzy raportu, w najbliższych latach możemy spodziewać się intensywnego wzrostu aktywności inwestycyjnej, szczególnie w 2025 roku, gdy rozstrzygną się kluczowe aukcje CfD. Wszystko wskazuje na to, że morskie farmy wiatrowe będą jednym z filarów polskiej transformacji energetycznej, a Bałtyk stanie się jednym z najważniejszych ośrodków produkcji energii odnawialnej w Europie.
