Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki przyznała dofinansowanie na realizację projektu „Transformacja energetyczna i społeczeństwo: Postawy wobec transformacji energetycznej w kontekście zmieniających się wartości w Polsce i Niemczech”. Projekt realizowany będzie przez Uniwersytet Gdański we współpracy z FernUniversität in Hagen w latach 2025-2026.
Celem przedsięwzięcia jest pogłębiona analiza postaw społecznych i konsumenckich wobec transformacji energetycznej w kontekście dynamicznych zmian wartości w Polsce i Niemczech. Po stronie polskiej projekt kieruje dr hab. Anna Maria Nikodemska-Wołowik, prof. UG z Katedry Zrównoważonych Procesów Rynkowych na Wydziale Ekonomicznym, która zajmować się będzie głównie perspektywą konsumencką. Liderem projektu jest prof. dr Michael Bucksteeg z FernUniversität in Hagen, a wykonawcą dr Stefan Poier.
„Transformacja energetyczna to jedno z najważniejszych wyzwań współczesnych społeczeństw – zarówno w wymiarze gospodarczym, jak i społeczno-kulturowym. Wybór tego obszaru badawczego wynika z potrzeby pogłębionej refleksji nad postawami konsumenckimi wobec zmian energetycznych, które są ściśle powiązane z ewolucją systemów wartości”, powiedziała prof. Anna Maria Nikodemska-Wołowik.
Kierowniczka projektu od ponad trzydziestu lat zajmuje się problematyką zachowań konsumenckich. W latach 2017-2019 realizowała projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, poświęcony konsumentom na rynku krajowym. Obecnie kieruje Katedrą Zrównoważonych Procesów Rynkowych na Wydziale Ekonomicznym UG, gdzie zespół podejmuje interdyscyplinarne wyzwania badawcze w nurcie badań nad zrównoważonym rozwojem i społeczną odpowiedzialnością.
Projekt stanowi kontynuację wcześniejszej współpracy polsko-niemieckiej. Prof. Nikodemska-Wołowik współpracuje z dr. Stefanem Poierem z FernUniversität in Hagen, z którym opublikowała już artykuły w prestiżowych wydawnictwach Elsevier i Wiley. Jednym z rezultatów tej współpracy jest monografia wydana w 2024 roku w Berlinie „How to Bite It?: Germans, Poles, Chocolate, and Beyond”, stanowiąca pogłębioną analizę rynku słodyczy w Polsce i Niemczech na tle globalnych trendów zrównoważonego rozwoju.
Otrzymane dofinansowanie przekracza standardowy poziom wsparcia w ramach Konkursu Uproszczonego Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki, gdzie przeciętna kwota wynosi od 6 do 8 tysięcy euro. „Z powodzeniem niniejszego przedsięwzięcia wiążemy również nadzieje na kontynuację współpracy w ramach kolejnego projektu. Obecne przedsięwzięcie stanowi bowiem preludium do aplikowania w tzw. Konkursie Głównym Fundacji, który przewiduje znacznie wyższy poziom finansowania – nawet do 150 tysięcy euro”, wyjaśniła prof. Nikodemska-Wołowik.
Realizacja projektu rozpocznie się we wrześniu 2025 roku i potrwa do grudnia 2026 roku. Badacze planują włączenie do realizacji projektu studentów programu Erasmus, młodych naukowców oraz doktorantów zainteresowanych tematyką energii i środowiska. Uczestnicy będą mogli angażować się w proces badawczy oraz uczestniczyć w konferencjach naukowych i warsztatach sprzyjających ich rozwojowi naukowemu i zawodowemu.
Badania nad postawami społecznymi wobec transformacji energetycznej mają kluczowe znaczenie dla skutecznej realizacji celów klimatycznych i energetycznych. Zrozumienie różnic kulturowych i społecznych w podejściu do zmian energetycznych między Polską a Niemcami może przyczynić się do lepszego projektowania polityk energetycznych i programów edukacyjnych wspierających akceptację społeczną dla odnawialnych źródeł energii i innych elementów transformacji energetycznej w regionie.
