Podczas ubiegłotygodniowego posiedzenia Senat przyjął nowelizację ustawy o obszarach morskich RP jednocześnie zgłaszając do niej poprawki dotyczące m.in. budowy morskich farm wiatrowych. Ustawa wróciła do Sejmu i została skierowana do Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.
Za przyjęciem ustawy wraz z poprawkami głosowało 85 senatorów. Nikt nie zagłosował przeciw, ani nie wstrzymał się od głosu.
Dwie z wprowadzonych zmian zmierzają do tego, aby nowe zasady prowadzenia badań na polskich obszarach morskich były stosowane do posadowienia morskiej farmy wiatrowej lub związanego z nią zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy od 1 stycznia 2026 r. Kolejna poprawka wskazuje, że ograniczenie czasu nurkowania na wraku do 30 dni dotyczy nurkowania, na które wymagane jest pozwolenie. Pozostałe zmiany zapewniają zgodność z zasadami techniki prawodawczej, spójność terminologiczną, a także korektę błędnego odesłania. Nowelizacja ma usprawnić postępowanie z materiałami niebezpiecznymi zalegającymi na polskich obszarach morskich, m.in. ułatwić funkcjonowanie administracji morskiej oraz innych podmiotów uczestniczących w zarządzaniu i postępowaniu z tymi materiałami. Pozwoli też na realizację kamienia milowego KPO, przewidującego przeznaczenie 28 mln euro na badania w krytycznych obszarach na terenie polskiej strefy Morza Bałtyckiego.
Najważniejsze rozwiązania zakładają koordynację zadań realizowanych przez resorty, podmioty naukowe i prywatne, które zajmują się identyfikacją, badaniem, monitorowaniem i neutralizacją zatopionych materiałów niebezpiecznych na dnie morza. Zgodnie z nowelą wprowadzony zostanie obowiązek prowadzenia przez właściwych dyrektorów urzędów morskich wykazów tego typu badań, co ma umożliwić właściwe egzekwowanie istniejących przepisów oraz przyczynić się do powiększenia wiedzy na temat zatopionych materiałów niebezpiecznych. Ustawa określa zasady prowadzenia badań, postępowania z zatopionymi materiałami niebezpiecznymi oraz nurkowania na wrakach. Przewiduje, że badania będą mogły być prowadzone przez obce państwa i osoby prawne, obce jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej i obce osoby fizyczne, a także przez organizacje międzynarodowe, po uzyskaniu pozwolenia ministra właściwego ds. gospodarki morskiej, wydanego po uzgodnieniu z ministrami właściwymi ds.: klimatu, środowiska, gospodarki, kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, wewnętrznych, szkolnictwa wyższego i nauki, obrony narodowej oraz z szefami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.
Ustawa określa też zasady obchodzenia się z zatopionymi materiałami niebezpiecznymi, które oznaczają zalegające na polskich obszarach morskich: amunicję, broń, materiały wybuchowe, broń chemiczną oraz wraki, na których lub w bezpośredniej bliskości których znajdują się pozostałości paliwa, różnego rodzaju substancje ropopochodne lub inne materiały niebezpieczne. Podejrzenie wykrycia lub identyfikacja takich materiałów mają być zgłaszane Biuru Hydrograficznemu Marynarki Wojennej, które będzie prowadziło elektroniczny rejestr zatopionych materiałów niebezpiecznych. Nurkowanie na wraku będzie możliwe po uzyskaniu pozwolenia właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego. Jeśli podczas nurkowania zostaną wykryte materiały mogące zagrażać bezpieczeństwu osób lub środowisku, w szczególności zatopione materiały niebezpieczne, musi być to zgłoszone Biuru Hydrograficznemu Marynarki Wojennej. Ustawa przewiduje, że właściwy terytorialnie dyrektor urzędu morskiego określi, w drodze zarządzenia, listę wraków udostępnionych do nurkowania, na które nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na nurkowanie na wraku, biorąc pod uwagę lokalizację i stan zachowania wraku, a także potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, żeglugi i ochrony podwodnego dziedzictwa kulturowego i środowiska morskiego. Przewidziano, że statek, z którego ma nastąpić nurkowanie na wraku, ma zaczynać i kończyć swój rejs w polskim porcie. Zabronione będzie wydobywanie jakichkolwiek przedmiotów z wraku i naruszanie jego struktury.
Nowelizacja wydłuża też termin realizacji inwestycji dostępowych w portach w Gdyni oraz w Szczecinie i Świnoujściu, przedłużając możliwość korzystania ze środków uzyskanych z tytułu skarbowych papierów wartościowych, przekazanych przez Ministerstwo Infrastruktury zarządom tych portów a przeznaczonych na inwestycje w infrastrukturę dostępową, w szczególności na budowę falochronów osłonowych. Termin zwrotu tych środków do budżetu państwa wydłużono z 31 grudnia 2027 na koniec 2031 r.
