Minister Aktywów Państwowych Wojciech Balczun podpisał 8 października zarządzenie powołujące Zespół do spraw Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych Procesach Inwestycyjnych (Local Content). Organ pomocniczy ma na celu zdefiniowanie, monitorowanie i wzmacnianie udziału polskich firm w strategicznych projektach inwestycyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem sektora energetyki odnawialnej.
Do zadań nowo powołanego Zespołu należy zdefiniowanie pojęcia komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych oraz identyfikacja kluczowych sektorów gospodarki, w ramach których są lub będą realizowane strategiczne projekty wymagające jak najszerszego angażowania krajowych firm. Zespół będzie uwzględniać wytyczne wynikające z obowiązujących strategii rozwoju, programów i dokumentów programowych oraz polityk publicznych Rady Ministrów oraz Unii Europejskiej.
Zespół opracuje metodologię pomiaru udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych oraz przeprowadzi analizę obowiązujących i projektowanych aktów prawnych w zakresie dopuszczalnych środków ochrony podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa. Będzie badał możliwości wykorzystania istniejących regulacji prawnych na potrzeby wspierania udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych niezwiązanych z ochroną podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa.
Analiza dobrych praktyk i projekt pilotażowy
Zespół dokona analizy dobrych praktyk oraz obowiązujących aktów prawnych promujących komponent krajowy w czterech wybranych państwach wraz z rekomendacjami co do wprowadzenia zmian w krajowym porządku prawnym. Kluczowym elementem prac będzie opracowanie koncepcji projektu pilotażowego obejmującego rozwiązania w zakresie wspierania udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych na przykładzie sektora morskiej lub lądowej energetyki odnawialnej.
Zespół przeanalizuje również możliwości rozszerzenia programów realizowanych z budżetu państwa, w tym ze środków Unii Europejskiej, o kryteria promujące angażowanie do realizacji takich programów komponentu krajowego. Przygotuje projekt dobrych praktyk w zakresie angażowania przez spółki z udziałem Skarbu Państwa komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych oraz opracuje zasady monitorowania wdrażania przez wybrane spółki państwowe i ich spółki zależne, do strategii biznesowych i procedur zakupowych, zaleceń wynikających z tych dobrych praktyk.
Skład Zespołu i struktura pracy
W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele kluczowych ministerstw – Energii, Finansów i Gospodarki, Infrastruktury, Klimatu i Środowiska oraz Obrony Narodowej – w randze sekretarza lub podsekretarza stanu. W pracach uczestniczą również prezesi lub wiceprezesi Głównego Urzędu Statystycznego i Urzędu Zamówień Publicznych, przedstawiciel Agencji Rozwoju Przemysłu w randze członka zarządu oraz przedstawiciele Ministerstwa Aktywów Państwowych.
Przewodniczący Zespołu może zapraszać do udziału w pracach, z głosem doradczym, osoby, których wiedza i doświadczenie mogą być przydatne w realizacji zadań Zespołu, w szczególności przedstawicieli organów administracji publicznej, środowisk naukowych i eksperckich oraz przedstawicieli kluczowych zamawiających po stronie spółek z udziałem Skarbu Państwa.
Monitoring i raportowanie
Zespół określi zasady okresowego pozyskiwania od spółek z udziałem Skarbu Państwa i ich spółek zależnych informacji, w formie raportów, dotyczących sposobów i zakresu angażowania komponentu krajowego w realizację projektów inwestycyjnych. Zwieńczeniem prac będzie opracowanie raportu z realizacji wszystkich zadań wraz z rekomendacjami.
Obsługę techniczno-organizacyjną oraz biurową prac Zespołu zapewnia Departament Analiz Ekonomicznych w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Wydatki na obsługę oraz koszty wynikające ze zlecania wykonania opracowań, analiz, raportów lub ekspertyz są pokrywane z budżetu państwa. Udział w pracach Zespołu jest nieodpłatny.
Powołanie Zespołu wpisuje się w szerszą dyskusję o polityce przemysłowej i bezpieczeństwie ekonomicznym państwa. Zwiększanie udziału krajowych firm w strategicznych projektach inwestycyjnych, szczególnie w sektorze energetyki odnawialnej, może przyczynić się do budowania lokalnych kompetencji, tworzenia miejsc pracy i zachowania wartości dodanej w polskiej gospodarce. Doświadczenia innych krajów pokazują, że przemyślana polityka local content może wspierać rozwój lokalnego przemysłu bez naruszania zasad uczciwej konkurencji i zobowiązań międzynarodowych. Szczególne znaczenie ma sektor energetyki odnawialnej, gdzie Polska stoi przed wyzwaniem masowych inwestycji w farmy wiatrowe i fotowoltaiczne. Zapewnienie odpowiedniego udziału polskich firm w tych projektach może zadecydować o tym, czy transformacja energetyczna stanie się również szansą dla polskiego przemysłu i rynku pracy.
