Premier Donald Tusk i premier Kanady Mark Carney podpisali 25 sierpnia br. w Warszawie odnowione partnerstwo strategiczne, które znacząco poszerza współpracę między oboma krajami w kluczowych sektorach technologicznych. Szczególny nacisk położono na energetykę, obronność oraz zaawansowane technologie, co może przynieść konkretne korzyści dla transformacji energetycznej Polski.
Najważniejszym elementem porozumienia w kontekście energetyki jest pogłębienie współpracy w obszarze pokojowego wykorzystania energii jądrowej, oparte na umowie zawartej w styczniu 2025 roku. Oba kraje będą wspierać powstawanie partnerstw między przedsiębiorstwami, dostawcami usług użyteczności publicznej oraz organami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo jądrowe.
Szczególną uwagę zwrócono na małe reaktory modułowe (SMR), które są uznawane za jedną z najbardziej perspektywicznych technologii jądrowych przyszłości. W ramach współpracy zostanie nawiązany dwustronny dialog międzyrządowy między ministerstwami ds. energetyki, który ma obejmować rozmowy na temat drugiej elektrowni jądrowej w Polsce.
Na listopad zaplanowana została polska misja gospodarcza przedstawicieli sektora energetyki jądrowej do Kanady, co może przełożyć się na konkretne kontrakty i transfer technologii.
„Czysta” energetyka i technologie magazynowania
Partnerstwo obejmuje również współpracę w zakresie morskiej energetyki wiatrowej, wodoru niskoemisyjnego oraz skroplonego gazu ziemnego (LNG). Oba rządy będą promować rozwój technologii prorozwojowych, ze szczególnym uwzględnieniem technologii magazynowania energii, które są kluczowe dla stabilności systemów opartych na odnawialnych źródłach energii.
Współpraca ma objąć również sektor minerałów o krytycznym znaczeniu, co jest istotne w kontekście zabezpieczenia łańcuchów dostaw dla technologii czystej energii.
Zaawansowane technologie obronne
W sektorze obronności Polska i Kanada planują rozwój partnerstw strategicznych obejmujących zaawansowane dziedziny technologii, takie jak radary, łączność, technologie wywiadu, obserwacji i rozpoznania oraz sztuczną inteligencję. Szczególnie istotny jest zapowiedziany rozwój technologii podwójnego zastosowania, w tym współpraca z Ukrainą nad platformami dronowymi.
Kanada będzie pełnić rolę kraju wiodącego podczas XXXIV Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) we wrześniu 2026 roku w Kielcach, co może przyspieszyć transfer technologii między oboma krajami.
Współpraca w lotnictwie i cyberbezpieczeństwie
Wykorzystując zakup przez PLL LOT 40 samolotów Airbus A220 produkowanych w kanadyjskim Mirabel, oba kraje będą rozwijać współpracę w szeroko rozumianym sektorze lotnictwa. Obejmuje to zaawansowaną produkcję, szkolenia pilotów oraz technologie symulacji lotniczych.
W obszarze cyberbezpieczeństwa planowane są wspólne warsztaty dotyczące zabezpieczania misji w cyberprzestrzeni oraz wspieranie operacji obrony cyberprzestrzeni, co jest kluczowe dla ochrony infrastruktury krytycznej w dobie cyfryzacji.
Wymiar handlowy współpracy
Od początku tymczasowego stosowania umowy CETA w 2017 roku dwukierunkowy handel towarami między Polską a Kanadą wzrósł ponad dwukrotnie. Oba rządy planują misję wysokiego szczebla polskich przedsiębiorstw do Kanady, koncentrującą się na działalności gospodarczej, handlu i energetyce.
Współpraca technologiczna między Polską a Kanadą wpisuje się w szerszy trend globalnego przyspieszenia transformacji energetycznej. Rozwój technologii jądrowych, szczególnie małych reaktorów modułowych, może znacząco wpłynąć na dekarbonizację sektorów wymagających stabilnych dostaw energii. Równocześnie współpraca w obszarze technologii magazynowania energii i morskiej energetyki wiatrowej odpowiada na rosnące potrzeby integracji odnawialnych źródeł energii z systemami elektroenergetycznymi, co jest kluczowe dla osiągnięcia celów klimatycznych UE do 2050 roku.
Warto podkreślić, że dotychczasowa współpraca Polski i Kanady obejmuje projekt Baltic Power, realizowany przez polski Orlen oraz kanadyjski koncern Northland Power. Obecnie farma jest w budowie, a pierwsza energia do sieci powinna popłynąć do 2026 r.
